Region Ziemi Kieleckiej

By | 18 kwietnia 2015

Obszar regionu jest bardzo urozmaicony pod względem ukształtowania powierzchni. Część północno-wschodnia, zwana Równiną Radomską, rozciągająca się między Wisłą i Pilicą, stanowi równinną część Niziny Mazowieckiej, natomiast pozostała część, obejmująca Wyżynę Kielecko-Sandomierską oraz Nieckę Nidziańską, należy do Wyżyny Małopolskiej.
W skład Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej wchodzą Góry Świętokrzyskie, Wyżyna Sandomierska, Wzgórza Koneckie, Wzgórza Opoczyńskie i Przedgórze Iłżeckie.
Góry Świętokrzyskie — ciągnące się od Przedborza nad Pilicą po Opatów są szczątkami starego górotworu, wydźwigniętego przy końcu ery paleozoicznej (przed 200 mln lat) — tworzą równoległe łańcuchy wzniesień, poprzecinane poprzecznymi dolinami. Najwyższy łańcuch stanowią Łysogóry; najwyższe szczyty to Łysica (612 m) i Łysa Góra (595 m).

Łysogóry zbudowane są głównie z kwarcytów, piaskowców i łupków, a ich nazwa pochodzi od kwarcytowych rumowisk skalnych, zwanych gołoborzami. W Świętokrzyskim Parku Narodowym, specjalnie chronione są buki, jodły i modrzewie.
Z Górami Świętokrzyskimi kontrastuje pagórkowata Wyżyna Sandomierska, położona pomiędzy południowo-wschodnimi stokami Gór Świętokrzyskich a Wisłą. Południowo-Zachodnią część regionu stanowi silne obniżenie, zwane Niecką Nidziańską, o średniej wysokości 200—300 m n.p.m., z bogatymi źródłami mineralnymi.
Rzeźbę terenu urozmaicają rzeki: Pilica, Nida, Kamienna i Radomka.
Ziemia Kielecka zaliczana jest do obszarów przemysłowo-rolniczych. Występują tu jednak również kopaliny, jak np. ruda żelaza, piaskowce, dolomity, glinki szlachetne i wapienne (słynne marmury kieleckie) oraz siarka.

Ziemia Kielecka należy do ciekawszych regionów turystycznych w Polsce. Składają się na to: łagodna rzeźba krajobrazu, liczne zabytki i pomniki kultury, pamiątki historyczne związane z wielkimi synami tej Ziemi (Mikołaj Rej, Jan Kochanowski, Stanisław Konarski,
ks. Piotr Ściegienny, Stefan Żeromski), a także bogaty folklor (stroje ludowe, zwyczaje, legendy), jak również pomniki przyrody. Na Ziemi Kieleckiej spotykamy liczne pobojowiska i pamiątki z walk wyzwoleńczych — Insurekcja Kościuszkowska, Powstanie Styczniowe i 1905 r.
W czasie okupacji hitlerowskiej był to rejon silnie rozwiniętej działalności ruchu oporu i walk partyzanckich. Niedaleko św. Katarzyny stoi pomnik poległych partyzantów w drugiej wojnie światowej. Najciekawsze walory turystyczne grupują dwa rejony:
1. Wyżyna Kielecko-Sandomierska,
2. Niecka Solecka.