Wietnam Sąsiad

By | 6 marca 2013

Od powstania państwa wietnamskiego w III w. p.n.e. do połowy X w. kraj pozostawał w zależności politycznej od Chin, jedynie czasowo odzyskując suwerenność. W kolejnych wiekach odpierał liczne najazdy chińskie i mongolskie, aż wreszcie zwycięstwo nad połączoną flotą tych krajów w 1290 r. dało możliwość swobodnego rozwoju i ekspansji na południe przez podbój królestwa Czarnów (1693 r.). Ostatni konflikt z Chinami miał miejsce w latach 1978-79 i był konsekwencją wietnamskiej interwencji w Kambodży. Doprowadziła ona do obalenia popieranego przez ChRL reżimu Pol Pota. Od 1992 r. nastąpiła poprawa stosunków z północnym sąsiadem. Wietnam przyjął też chiński model gospodarczego otwarcia na świat przy zachowaniu dominującej roli partii komunistycznej.

Władza Francji

Od połowy XIX w. Wietnamem interesowali się Francuzi, którzy w wyniku wojny w latach 1852-62 zajęli południe kraju, a w latach 1883-84 rozciągnęli swój protektorat na jego pozostałą część. W czasie II wojny światowej Wietnam zajęli Japończycy. Po klęsce Japonii przywódca komunistów wietnamskich Hoszimin proklamował 2 IX 1945 r. powstanie Demokratycznej Republiki Wietnamu. Spowodowało to kolejną interwencję Francji, zakończoną klęską pod Dien Bien Phu w 1954 r. Na mocy porozumień genewskich Wietnam podzielono tymczasowo wzdłuż rzeki Ben Hai na dwie części, które po przeprowadzeniu demokratycznych wyborów miały być scalone w jednolite państwo. Jednak wbrew przyjętym ustaleniom władzę na północy przejęli komuniści, a na południu – wojsko.

Północ-południe

Kolejna wojna wybuchła w 1965 r., kiedy popierające Wietnam Południowy Stany Zjednoczone zaczęły bombardowania Demokratycznej Republiki Wietnamu oraz podjęły interwencję przeciw komunistycznej partyzantce na południu kraju. Na skutek olbrzymich strat i presji opinii publicznej Amerykanie zaprzestali w 1973 r. bombardowań i po podpisaniu porozumień paryskich wycofali się z konfliktu. W 1976 r. dokonano zjednoczenia Wietnamu pod przewodnictwem władz z Hanoi.

Gospodarka rynkowa

Po zdobyciu pełni władzy komuniści przeprowadzili nacjonalizację gospodarki i reformę rolną. Jednak ogrom strat spowodowanych przez wojnę i załamanie się bloku komunistycznego w latach 1989-91 spowodowały odejście od preferowanego modelu gospodarki centralnie sterowanej. Rozpoczęto reformy rynkowe: prywatyzację handlu i drobnej wytwórczości, przywracanie rodzinnych gospodarstw rolnych, a w 1992 r. wprowadzono na chiński wzór spółki joint-venture z udziałem obcego kapitału. Unormowane też zostały stosunki z ChRL (1992 r.) i Stanami Zjednoczonymi (1994 r.). Zmiany przynoszą widoczne efekty. Wietnamczycy przesiedli się z rowerów na skutery i motocykle, a fundusze zdobywają coraz częściej, pracując poza granicami swego kraju, również w Polsce, głównie w handlu i gastronomii.